1971 - prototypy wersji dostawczej Syreny (R-1, R-2, R-3)
21 sierpnia1972 - przeniesienie produkcji do Fabryki Samochodów Małolitrażowych (FSM) w Bielsku-Białej, po wyprodukowaniu 177 234 sztuk, rozpoczęcie produkcji modelu 105
W lipcu 1955 roku podjęto decyzję o uruchomieniu seryjnej produkcji
Syreny w FSO w Warszawie. Zmieniono założenia produkcyjne. Postanowiony
mianowicie, że docelowa roczna produkcja osiągnie poziom 10 000 sztuk.
Decyzja ta spowodowała konieczność zmiany technologii wytwarzania
nadwozia. Do produkcji zakwalifikowane ostatecznie całkowicie metalową
konstrukcję nadwozia o nieco zmienionej sylwetce. W roku 1957
wyprodukowano 200 Syren, których elementy nadwozi były wykonywane
ręcznie. Podobnie wykonano pierwszych 300 sztuk w następnym roku, ale
dalsze egzemplarze miały już nadwozie wykonane z elementów tłoczonych.
Należy tu podkreślić, że Syrena była konstrukcją kompromisową
wynikającą z jednej strony z bardzo ograniczonych środków finansowych
na ten cel. Z powyższych względów w tym pojeździe zastosowano znaczną
liczbę części i podzespołów pochodzących z samochodu Warszawa, co
przyczyniło się do dużej masy własnej pojazdu wynoszącej 950 kg.
(źródło: Ocalić od zapomnienia)
Syrena 100 (1957) - kareta 4-osobowa, 2-drzwiowa. Nadwozie
całkowicie blaszane osadzone na ramie. Bagażnik dostępny z zewnątrz.
Szyba przednia i tylnia panaromiczna. Zawieszenie przednie i tylne na
poprzecznych resorach piórowych z amortyzatorami dźwigniowymi. Napęd
przedni zespolony z niesynchronizowaną skrzynią 4-biegową i wolnym
kołem. Silnik S-15 dwusuwowy, 2-cylindrowy o pojemności 744cm3 i mocy
27KM. Koła z oponami 5.25-16. Obciążenie użyteczne 330 kg. (źródło:
książka)
wysokość - 1530mm szerokość - 1520mm długość - 4058mm
nadwozie - metalowy, dwudrzwiowy sedan podwozie - konstrukcja
samonośna z ramą pomocniczą do mocowania silnika i zawieszenia
przedniego zawieszenie przednie - niezależne, na półeliptycznym resorze
piórowym i dolnych wahaczach poprzecznych zawieszenie tylne - zależne,
na półeliptycznym resorze piórowym z jednym amortyzatorem hydraulicznym
podwójnego działania silnik - typ S-15 rodzaj - dwusowowy, gaźnikowy
pojemność skokowa - 746 cm3 układ cylindrów - pionowy liczba cylindrów
- 2 średnica cylindrów - 65mm skok tłoka - 82mm stopień sprężania - 6,8
- 7,0 skrzynia biegów - czterobiegowa z biegiem wstecznym gaźnik -
poziomy Jikov 35 POH moc maks. - 27 KM przy 3800 obr./min.
napięcie znamieniowe - 12V akumulator - ołowiowy o pojemności 37,5
Ah prądnica - typu P4a o mocy 130 W prędkość maks. - 100 km/h średnie
zużycie paliwa - ok. 8 - 9 litrów / 100 km
Syrena 101
Wersja samochodu FSO Syrena, produkowana od latach 1959-1962,
w stosunku do wcześniejej produkowanej serii "100" miała skrócone od
dołu drzwi i inną konstrukcję progów z zastosowaniem progowych listw
ozdobnych, od "100" stojedynka różniła się także dwoma wycieraczkami
przedniej szyby zamiast jednej
W 1960 roku Syrena przeszła pierwszą niewielką modernizację.
Równocześnie wprowadzono cyfrowe oznaczenie typu. Ulepszony model miał
oznaczenie 101. W układzie zasilania silnika S-15 wprowadzono pompę
paliwa sterowaną pneumatycznie oraz zastosowano inny typ gaźnika BVF.
Dotychczasową jednopiórową wycieraczkę szyby przedniej zastąpiono
zespołem o dwóch piórach pracujących współbieżnie. W układzie nośnym
zmiany objęły zawieszenie przednie, gdzie wprowadzono amortyzatory
teleskopowe. Zastosowano koła jezdne o zmniejszonej średnicy i
ogumienie o wymiarach 5.60 - 15". W nadwoziu skrócono podokienną część
drzwi i zmieniono konstrukcję progów wprowadzając równocześnie progowe
listwy ozdobne. (źródło: Ocalić od zapomnienia)
Syrena 101 (1960) - berlina 4-miejscowa. Nadwozie 2-drzwiowe, w
wersji luksusowej dwubarne z listwami ozdobnymi. Szyba przednia z
podwójną wycieraczką. Konstrukcja ramowa. Zawieszenie przednie z
resorem poprzecznym i amortyzatorami teleskopowymi, tylne z resorem
poprzecznym z amortyzatorem dźwigniowym. Silnik S15 dwusuwowy,
2-cylindrowy o pojemności 744cm3 i mocy 27KM wyposażony w pompę paliwa.
Koła z oponami 5.25-16. (źródło: książka)
Charakterystyka techniczna wg książki Z. Glinki "Naprawa samochodów
FSO Syrena" Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 1969
Silnik Oznaczenie silnika S15 Rodzaj silnika dwusuwowy z
przepłukiwaniem zwrotnym Układ cylindrów rzędowy, pionowy Liczba
cylindrów 2 Średnica cylindrów 76 mm Skok tłoka 82 mm Pojemność skokowa
744 cm3 Stopień sprężania 7,0 Moc max (wg PN) 27 KM przy prędkości
obrotowej 3800 obr/min Maksymalny moment obrotowy 6,25 kGm przy
prędkości obrotowej 2000 obr/min Gaźnik poziomy BVF H362/16 Paliwo
Etylina 76 Smarowanie mieszankowe, olejem Lux 10 (w stosunku 1:30)
Filtr powietrza suchy siatkowy z tłuminkiem szmerów ssania Chłodzenie
wodne z obiegiem samoczynnym Ciężar suchego silnika 65 kg
PODWOZIE Napęd przedni Sprzęgło cierne, suche, jednotarczowe Wolne
koło wyłączalne Skrzynka biegów 4-biegowa zblokowana z silnikiem (4
przełożenia do jazdy w przód i 1 do jazdy wstecz) Wielkości przełożeń w
skrzynce biegów całkowite I bieg 3,91 19,06 II bieg 2,37 11,55 III bieg
1,525 7,43 IV bieg 0,965 4,7 bieg wsteczny 7,5 36,56 Przełożenie
przekładni głównej 4,875 Mechanizm różnicowy stożkowy o 2 satelitach
Rama rury kształtowe o przekroju skrzynkowym Zawieszenie przednie resor
poprzeczny, wahacze, amortyzatory teleskopowe dwustronnego działania
Zawieszenie tylne oś pływająca (resor poprzeczny wysoko zamocowany),
jeden amortyzator dźwigniowo-tłoczkowy dwustronnego działania)
Mechanizm kierowniczy przekładnia gleboidalna o przełożeniu 18,2:1
Hamulec nożny hydrauliczny, działający na 4 koła Hamulec ręczny
mechaniczny, działający na tylne koła Koła tarczowe, z obręczami 4,00J
x 15"" Ogumienie 5,60 x 15" Ciśnienie powietrza w ogumieniu przód -
1,6-1,8 kg/cm2 tył - 1,6-1,8 kg/cm2 Rozbieżność kół przednich bez
obciążenia 1,5-3 mm przy pełnym obciążeniu 0-2 mm Kąt pochylenia kół
około 1° 30' Kąt wyprzedzania 0°+-30'
Wyposażenie elektryczne Układ jednoprzewodowy plus (+) połączony z
masą Napięcie znamieniowe 12 V Akumulator pojemność 37,5 Ah Prądnica 12
V/150 W - P4a Regulator prądnicy RG 14a Rozrusznik 12 V/0,4 KM Układ
zapłonowy 2 przerywacze, odśrodkowy regulator przyspieszenia zapłonu, 2
cewki zapłonowe Odstęp styków przerywacza 0,30 - 0,50 mm Ustawienie
zapłonu przed zewnętrznym zwrotem tłoka 1 mm Świece zapłonowe: gwint
M14 x 1,25 Świece zapłonowe: wartość cieplna 175 Świece zapłonowe:
odstęp elektrod 0,6 - 0,7 mm
Wymiary Rozstaw osi 2300 mm Rozstaw kół przednich 1200 mm Rozstaw
kół tylnych 1240 mm Długość 4040 mm Szerokość 1560 mm Wysokość (nie
obciążonego) 1515 mm Prześwit poprzeczny 185 mm Promień skrętu minimum
5,2 m
Ciężary Samochodu suchego 875 kg Samochodu gotowego do jazdy 930 kg
Samochodu z pełnym obciążeniem 1280 kg Dopuszczalne obciążenie (osoby +
40 kg w bagażniku) 350 kg Rozkład obciążeń: oś przednia 635 kg Rozkład
obciążeń: oś tylna 645 kg
Pojemność Zbiornik paliwa 33 l Układ chłodzenia 6,5 l Zespół
napędowy 2,3 l Hamulce hydrauliczne 0,4 l Amortyzatory: przednie 0,150
l każdy Amortyzatory: tylne 0,145 l Piasty kół: przednich 250 g każda
Piasty kół: tylnych 125 g każda
Parametry ekploatacyjne Prędkość maksymalna (z pełnym obciążeniem)
105 km/h Prędkość maksymalna trwała 95 km/h Prędkość ekonomiczna 50-70
km/h Zużycie paliwa: nominalne (wg PN-67/S-04000) 9,0 l/100 km Zużycie
paliwa: ekploatacyjne 8,5 - 9,5 l/100 km
Syrena 102
Model samochodu Syrena produkowany w latach 1962-1963, od poprzedniego modelu Syreny 101
odróżniał się krótszą klapą bagażnika o innej konstrukcji i innymi
drobnymi detalami nadwozia. Produkowano również model 102 S wyposazony
w silnik wartburga 312,podobnie jak w pózniejszym modelu 103
S.Zewnetrznie model 102 S róznił się od 102 podwójnymi listwami
ozdobnymi poniżej klamki na bokach.
Syrena 103
Model samochoduFSOSyrena produkowany w latach 1963-1966. W stosunku do poprzednika 102: zmodernizowany został przód (inny wlot powietrza) oraz zastąpiono silnik S-15 silnikiem S-150.
Główne zmiany w silniku dotyczyły stopnia sprężania i faz rozrządu. Istniała także wersja 103 S, wyposażona w silnik Wartburga,
dający dużą poprawę osiągów pojazdu.Model 103 S różnił sie zewnętrznie
od 103 podwójnymi listwami ozdobnymi poniżej klamki na bokach. Syrenę
103 produkowano do 1966 roku, kiedy to wprowadzono model 104.
Model samochoduFSOSyrena produkowany 1966 - 1972. Zastosowano w nim nowy silnik trzycylindrowy S-31,
skrzynie biegów zsynchronizowaną, zmienione nieznacznie klosze lamp
tylnych . Model 104 w odróżnieniu od 102 i 103 ozdabiano listwami
bocznymi nie poniżej, ale na wysokości klamki i unoszącymi się w
odróżnieniu od poprzednich modeli ku górze.
Dane techniczne: Silnik
Silnik: S-31, 2 suwowy, 3 cylindrowy, gaźnikowy z przepłukiwaniem zwrotnym
Średnica cylindra/skok tłoka: 70/73 mm
Pojemność skokowa: 842 cm3
Stopień sprężania: 7.2
Moc maksymalna: 40 KM przy 4300 obr./min
Gaźnik: poziomy, Jikov typ 35 POH/048
Podwozie
zawieszenie przednie: resor poprzeczny, wahacze z amortyzatorami teleskopowymi
zawieszenie tylne: os sztywna, resor poprzeczny, 2 amortyzatory teleskopowe
Hamulce
nożny: hydrauliczny na 4 koła
ręczny: mechaniczny na tylne koła
Dane ogólne
Sprzęgło: jednotarczowe suche
Skrzynia biegów: synchronizowana 4-biegowa + bieg wsteczny
Wymiary ogumienia: 5,60 - 15
Nadwozie: blaszane, dwudrzwiowe
Ilość osób: 5
Wymiary i ciężary
zbiornik paliwa: 34 l
długość samochodu: 4040 mm
szerokość samochodu: 1565 mm
wysokość samochodu: 1515 mm
prześwit poprzeczny: 200 mm
promień skrętu: 5,2 m
dopuszczalny ciężar całkowity samochodu: 1260 kG
Instalacja elektryczna
napięcie: 12 V
prądnica: 12 V/ 220 W
Dane eksploatacyjne
prędkość maksymalna: 120 km/h
nominalne zużycie paliwa: 8,8 l/100 km
Syrena 105
Syrena 105
Syrena 105 - tył auta
Syrena 105 - model produkowany od 1972FSO i w latach 1972-1983 w FSM.
Pierwsze modele 105 produkcji żerańskiej sygnowane były znaczkami WSM
(Wytwórnia samochodów Małolitrazowych), zastąpionymi po rozpoczęciu
produkcji w Bielsku znaczkiem FSM. Od poprzednika odróżniają go drzwi z
zawiasami z przodu (jak we wszystkich współczesnych samochodach).
Zastosowano tu klamki zewnętrzne pochodne od modelu Fiat 124/125p. Od 1974 wersja Syrena 105 Lux
z lewarkiem zmiany biegów i hamulcem ręcznym w podłodze między
siedzeniami. Syrena 105 L posiada także węższe fotele z regulacją kąta
oparcia. W trzecim roku produkcji modelu 105, zmieniono miejsce montażu
radia spod deski rozdzielczej (po stronie kierowcy) na jej środek, do
specjalnie wyciętego i zaślepionego czarną atrapką otworu. Zastosowano
prostokątne tylne światła odblaskowe nie poniżej - jak w poprzednich
modelach, ale obok kloszy lamp tylnych. W modelu 105 obniżono o 2 cm
krawędź tylnych bocznych okien. W roku 1882 z powodu braków
materiałowych wyprodukowano 300 sztuk modelu 105 wyposażonego w tylne
światła zaadaptowane od modelu Fiat 126p. przez
Syrena 105 doczekała się wersji pochodnych: Syrena R-20 to rolniczy pick-up, natomiast Syrena 105 Bosto
to praktyczny furgon, bardzo przydatny w tzw. drobnej działaności. Do
dziś zostało niewiele egzemplarzy tego samochodu, istnieją kluby
miłośników (Syrena Klub Pomorze z Sopotu, Nekielski Klub Syren i
Warszaw z Nekli), którzy robią wszystko, aby ocalić ten wyjątkowy
samochód od zapomnienia.
Dane techniczne: zbiornik paliwa 35l, zużycie paliwa 7-8,5l/100, poj. skokowa 842cm3, prędkość 120km/h.
Modele osobowo-towarowe
Pierwsze próby stworzenia samochodu dostawczego na bazie Syreny podejęto w 1968. Skonstruowano wtedy pick-upa i furgona na bazie Syreny 104. Konstruktorami obu tych samochodów byli inżynierowie FSOCzesław Piechur i Stanisław Łukasiewicz.
Pomimo dużego zainteresowania nie znaleziono środków potrzebnych do
kontynuacji prac. Ostatecznie decyzja o budowie samochodów zapadła w 1971 roku.
Syrena Bosto
Syrena Bosto
Syrena Bosto jest to wersja dostawcza samochoduSyrena, produkowana przez bielskie zakłady FSM od grudnia 1971 do 30 czerwca1983 roku. W furgonie tym zmieniono w stosunku do seryjnej Syreny zawieszenie
kół tylnych przystosowując tym samym samochód do przewożenia większych
ładunków. Samochód przystosowany był do przewozu czterech osób i
ładunków o masie do 200 kg. Do budowy pojazdu wykorzystano przednią
część osobowej Syreny 104,
zaś tylna część ładunkowa była zupełnie nowym elementem opracowanym
przez bielskich inżynierów. W póżniejszych latach pojazd
zmodernizowano, uzywając do jego produkcji podzespołów Syreny 105.
Prace nad rolniczą wersją Syreny trwały od 1971 roku. Stworzono wtedy trzy prototypy (R-1, R-2 i R-3). Syrenę R-20 zbudowano na bazie Syreny 104 jak osobowo-towarowy pojazd dla rolnictwa do przewozu ludzi i niewielkich ładunków. W roku 1974
powstała wersja rozwojowa tego modelu oznaczona jako R 20 M o
zwiększonej powierzchni ładunkowej i obniżonym produ załadunku. W
kolejnych latach skonstruowano jeszcze furgon R 20 F ze zdejmowaną
nadbudową skrzyni ładunkowej wykonaną z blachy stalowej wyposażoną w
oszklone drzwi tylne podnoszone do góry.
W ciągu 28 lat produkcji samochodów Syrena wprowadzono wiele zmian
konstrukcyjnych udoskonalając kolejne seryjne wersje tych pojazdów. W
toku prac nad nowymi modelami powstało wiele prototypów, które nigdy
nie weszły do seryjnej produkcji.
Syrena 110
Syrena 110
W roku 1961Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Motoryzacyjnego (BKPMot) rozpoczęło prace nad stworzeniem nowego samochodu małolitrażowego mającego zastąpić Syrenę 104. pod kierownictwem inżyniera Edwarda LothaAlfa, Beta, Gamma i Delta. Zbudowno trzy pierwsze protoypy, a do badań skierowno tylko przednionapędowe modele Beta i Gamma. opracowano projekty czterech protoypów oznaczonych kolejnymi literami greckiego alfabetu:
Równolegle do prac BKPMot trwały prace zespołu konstruktorów w Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu nad skonstruowaniem nowego samochodu popularnego - Syreny 110. W roku 1964
oba zespoły połączyły sie, aby wspólnie pracować nad nowym polskim
samochodem, który miał wejść do seryjnej produkcji już w roku 1968, przy wielkość produkcji rocznej sięgającej nawet 50 tys. sztuk.
Przed zespołem konstrukcyjnym postawiono bardzo ambitne założenia.
Nowy samochód miał nowoczesne samonośne trzydrzwiowe nadwozie typu hatchback,
w którym wygodnie mogłyby podróżować cztery osoby z 350 kg bagażu przy
maksymalnej masie własnej pojazdu nieprzekraczającej 720 kg. Auto miało
rozpędzać się do 100 km/h w 15 s, a prędkością maksymalną miało być 125
km/h, jednocześnie zużycie paliwa powinno być okreslone w granicach 8
litrów na 100 km.
Aby sprostać tym wymaganiom należało zbudować nowoczesny silnik
4-suwowy. Jednak to zadanie odłożono na przyszłość skupiając się na
modernizacji 2-suwowego, 3-cylindrowego silnika S-31
o pojemności 842 cm³. Skonstruowano zupełnie nowe lekkie samonośne
3-drzwiowe nadwozie. Zastosowano w nim bardzo ciekawe i nowatorskie
rozwiązanie techniczne - dzieloną ramę przednią pozwalającą na demontaż
całej przedniej części karoserii wraz z zespołem napędowym. To
rozwiązanie miało umożliwić szybkie naprawy, a w przyszłości pozwolic
na montaż 1-litrowego 4-suwowego silnika w układzie poprzecznym. W
zawieszeniu nowego pojazdu zastosowano resorowanie na 4 spiralnych
sprężynach (z przodu i z tyłu) współpracujących z układem 2 wahaczy
oraz stabilizatora z przodu i pojedynczych wahaczy z tyłu. Z modelu 104
przejęto sprzęgło i skrzynię biegów.
Pomimo nowoczenej konstrukcji i osiągów na świtowym poziomie w latach 1965 - 1966
wykonano tylko około 20 prototypów przeznaczonych do prób drogowych, a
prace nad Syreną 110 porzucono ze wzgędu na zakup licencji na Fiata 126p.
Syrena Sport
Syrena Sport
Syrena Sport
W początkach lat 60.XX wieku w FSO grupa inżynierów stworzyła Syrenę Sport. Konsrukcja samochodu opracowana przez Cezarego Nawrota
była całkowitą nowością, z nadwoziem wykonanym z laminatu opartym na
nośnej płycie podłogowej. Podczas budowy korzystano z podzespołów
Syreny. Wykorzystano z niej przednie zawieszenie, układ kierowniczy, napęd i zawieszenie silnika.
Powiększono rozstaw kół. Cezary Nawrot wykonał rysunki 2 sportowych
siedzeń. Pod płaską i aerodynamiczną maską nie mieścił się seryjny
silnik, w prototypie zastosowano silnik typu boxer skonstruowany przez Władysława Skoczyńskiego na bazie silnika samochodu Panhard Dyna z wykorzystaniem cylindrów Junaka. Silnik ten miał 750 cm³ pojemności i osiągał moc 25 KM przy 5000 obr/min. W hamowni silnik przeszedł wszystkie próby. 1 maja1960 zostało wystawione na widok publiczny. Wybudowano jeden egzemlarz Syreny Sport. Na zachodzie Syrena Sport uzyskała miano najpiękniejszego auta zza Żelaznej Kurtyny.
Mimo iż projekt cieszył się sporym zainteresowaniem, spotkał się z
niechęcią władz komunistycznych, które uznały go za pomysł bardzo
ekstrawagancki. Prototyp Syreny Sport stał magazynach Ośrodka Badawczo
- Rozwojowego w Falenicy do lat siedemdziesiątych XX wieku. Następnie
wydano decyzję by go zniszczyć. Pracownicy starali się za wszelką cenę
uratować unikalny prototyp, lecz specjalna komisja pilnowała, żeby całe
nadwozie doszczętnie rozbić. [1]
Syrena Laminat
Syrena Laminat
Syrena laminat została opracowana w 1968 roku w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Samochodów Osobowych w Falenicy. Projekt ukryto pod nazwą "projekt 361/66". W porównaniu do innych modeli SyrenyFiata 125p.
Dla Laminatu wykonano nowe wnętrze, które było dużo nowocześniejsze od
tego z modeli produkcyjnych. Nadwozie wykonywano częściowo ręcznie
(kilkanaście godzin) i łączono z podwoziem Syreny 104. zmieniono kształt maski samochodu i zamontowano kilka części wystroju wnętrza z
Syrena Mikrobus
Syrena Van
W 1960 roku wykonano prototyp mikrobusu dla 7 osób, na bazie Syreny. nadwozie drewniano-stalowe zaprojektował Cezary Nawrot.
Samochód miał trzy rzędy siedzeń. Do napędu pojazdu użyto silnika
S-15. Dopuszczalne obciążenie mikrobusu to 480 kg, sama Syrena bez
załadunku ważyła 0,9 tony. Jedyną wadą konstrukcji było nadwozie
trzydrzwiowe.
Po II wojnie światowej, w wyniku podziału Niemiec, koncern BMW utracił swoją główną wytwórnię samochodów w Eisenach (miejsce urodzin Bacha) - znalazła się ona na terenie wschodnich landów. "Nowi właściciele" początkowo kontynuowali produkcję przedwojennych aut BMW pod marką EMW (potem IFA).
Spis treści
Wartburg 1000 (311, 312, 313)
W 1956 r. zaprezentowano jednak nowy, napędzany dwusuwowym silnikiemWartburgIFA F9. Występowało jako 4-drzwiowy sedan, 3-drzwiowe kombi, 5-drzwiowe kombi - Camping, Pickup, Cabriolet, Coupé oraz w wersji Sport (zwanej 313) - dziś bardzo poszukiwanej przez kolekcjonerów. pojazd. Prezentujący się bardzo nowocześnie jak na tamte czasy samochód nazwano Wartburg 311. Jego nazwa pochodzi od zamku
znajdującego się na wzgórzach w okolicy miejsca produkcji. Auto było
daleko idącym rozwinięciem, opartego na przedwojennej konstrukcji wozu
Modelem 311 zapewne nie tylko ze względów marketingowych, ale i
ambicjonalnych Niemcy startowali również w wielu europejskich i
krajowych rajdach - np. Internationale Rallye Wartburg.
W 1962 roku, AWE (Automobilwerke Eisenach) modernizuje Wartburga
311, montując w nim silnik o zwiększonej pojemności do 992 ccm. Dla
odróżnienia nazywa się go 1000 zamiennie z 312. Po trzech latach do
produkcji wprowadzony zostaje model przejściowy. Pozostaje znana z
311/312 karoseria, ale pojawia się zupełnie nowe podwozie. Nadal jest
to konstrukcja ramowa, ale już z niezależnym zawieszeniem na sprężynach
oraz stabilizatorem tylnej osi. Gruntownie zostaje zmodernizowany
silnik, skrzynia biegów, miejsce 15 calowych kół zajmują mniejsze 13
calowe z rzadko spotykanym rozstawem szpilek 4x160. Archaiczne półosie
z homokinetycznymi przegubami zastępują nowe, z podwójnym przegubem
Cardan'a. W oficjalnej nomenklaturze model ten nazywany jest nadal
1000, jednak dla odróżnienia poprzedniej wersji, oznaczano go często
kodem fabrycznym: 312/1. Przejściówka byłą produkowana do 1967 roku
(równolegle z nowym modelem), a w ofercie pozostawała do 1968 roku.
Wartburgi poza krajami znajdującymi się za żelazną kurtyną eksportowano także do Europy Zachodniej a nawet do obydwu Ameryk.
Podstawowe dane techniczne modelu 311 (312): Pojemność
skokowa: 900 ccm (1000 ccm); Moc: 37 KM (45 KM); V max: 115 km/h (125
km/h); Przyspieszenie od 0 do 100 km/h: 42,3 s (0 - 80 kmh - 15 s);
Długość/szerokość/wysokość: 430/157/145 cm
Wartburg 353
Wartburg 353 model '85. W latach ~1983-88 imitując tworzywo
sztuczne fabrycznie lakierowano metalowe zderzaki na czarno. Plastiki
pojawiły się dopiero wraz z modelem 1.3.
W 1966
r. pojawił się następca "312" - Wartburg 353. Auto również wyróżniało
się nowoczesną jak na swoje czasy stylistyką. Zgodnie z panującymi
wówczas trendami kanciaste nadwozie, pomimo zwiększonej przestrzeni
pasażerskiej, cechowało się mniejszymi niż u poprzednika wymiarami
zewnętrznymi.
Podobnie jak w przypadku wcześniejszego modelu, 353 też doczekał się
różnych odmian nadwoziowych, choć ich liczba była znacznie skromniejsza
- poza sedanem były to: kombi - Tourist i praktyczny, ale mało popularny pickupTrans. W roku 1969 zaprezentowano oparte na 353 dwumiejscowe sportowe auto Wartburg Melkus RS1000. -
353 był praktycznie ostatnią prawdziwą nowością w historii tego wschodnio-niemieckiego producenta. Pomimo wielu modernizacji, z których najbardziej widoczną przeprowadzono w 1985 r. zmieniając m.in. pas przedni, auta te ze swoim "kołyszącym się", ramowym nadwoziem coraz bardziej odstawały od zachodniej konkurencji, stając się z czasem nawet w krajach Europy Środkowo-Wschodniej obiektem żartów. Poważniejsze zmiany konstrukcyjne były nieuniknione - na wdrożenie całkiem nowego modelu (prototypy 360, 610m) nie było pieniędzy i zgody władz państwowych (?!).
Fabryka próbowała ratować wizerunek swoich produktów biorąc nadal
udział w licznych, renomowanych imprezach sportowych. Jednak startujący
w latach osiemdziesiątych w "obciachowej" klasie rajdowy model 353 WR wyglądał groteskowo przy kilkusetkonnych Audi i Lanciach.
Podstawowe dane techniczne modelu 353 sedan: Pojemność
skokowa: 992 ccm; Moc: 50 KM; V max: 130 km/h; Od 0 do 100 km/h: 25
sekund; Długość/szerokość/wysokość: 422,9/164,2/149,5 cm
W 1988 r. przy współpracy z Volkswagenem zaprezentowano w końcu model 1.3 - ostatnie wcielenie "353". Auto posiadało całkowicie nowy silnik VW,
od którego pojemności wzięto niezbyt wyszukaną nazwę, oraz wiele
zmienionych elementów nadwozia: zderzaki z tworzywa (przedni
pełnowymiarowy), nowe tylne i przednie lampy - płynnie wraz z
kierunkowskazami wkomponowane w karoserię. Poprawiono również
wyposażenie wnętrza.
Jednak nawet najważniejsza nowość - silnik nie pomogła w uratowaniu
sprzedaży. Przypieczętowaniem końca historii Wartburga były zmiany
polityczne w Europie Środkowej, w tym upadek Muru Berlińskiego i napływ na tereny NRD tanich, używanych aut z zachodu. Ostatni Wartburg zjechał z taśmy produkcyjnej 10 kwietnia1991 roku. Obecnie fabryka w Eisenach należy do koncernu General Motors i produkuje się w niej różne modele Opla.
Podstawowe dane techniczne modelu 1.3 sedan: Pojemność
skokowa: 1272 ccm; Moc: 58KM; V max: 148 km/h; Od 0 do 100 km/h: 17,5
s; Długość/szerokość/wysokość: 421,6/164/149,5 cm
Polski
Fiat 126p jest odmianą Fiata 126 (który powstał jako efekt ewolucji
Fiata 500 Nuova produkowanego od 1957r. w Turynie), produkowaną na
licencji Fiata w Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku Białej i
Tychach. Proceder trwa od 1973 r.
Model Fiata 126 jest urzeczywistnieniem wszystkich
doświadczeń firmy z produkcją i eksploatacją poprzednich modeli.
Wprowadzono więc w nim pewne ulepszenia, które w efekcie pozwoliły na
zwiększenie mocy silnika (z 18 do 23KM). Wzrósł również maksymalny
moment obrotowy. W 126 zastosowana została synchronizacją włączania II,
III i IV biegu. Zainstalowano tez dwuobwodowy układ hamulcowy oraz tzw.
bezpieczną (dzieloną) kolumnę kierownicy, tarcze kół bez kołpaków oraz
zmieniono położenie zbiornika na paliwo. Polepszona została również
widoczność, dzięki powiększeniu powierzchni oszklonych.
Konstrukcja
techniczna jak na lata siedemdziesiąte nie była więc w żadnym wypadku
zacofana. Z czasem pojawiały się również dalsze ulepszenia i zmiany
konstrukcyjne. Zarówno oryginalna wersja (Fiat 126) jak i polska wersja
(126p) zostały zmodernizowane po raz pierwszy w 1977 roku i dotyczyły
wyposażenia oraz silnika. Polacy mieli więc w 1977 roku do wyboru
następujące modele Fiata 126p:
- 126p-650
- wersja ta miała silnik o zwiększonej pojemności, która wynosiła
652cc. Pojawiła się w niej również nowa i estetyczna, a przede
wszystkim funkcjonalna plastikowa nakładka tablicy rozdzielczej z wnęk
na radioodbiornik. Zmienione zostało również na lepsze poszycie boczne,
które umożliwiało od tego momentu mocowanie bezwładnościowych pasów
bezpieczeństwa.
- 126p - 650S
- wersja wyprodukowana na podstawie standardowego modelu (opisanego
wyżej). Choć wydaje się to nieprawdopodobne, miała jeszcze bogatsze
wyposażenie, które zwiększało wygodę i bezpieczeństwo podróżujących
pasażerów. Przednie siedzenia miały od tego momentu możliwość regulacji
pochylenia oparcia. W aucie znajdował się również wyłącznik zapłonu
oraz blokada kierownicy. Pojawił się również regulator pracy
wycieraczek, pomyślano nawet o ogrzewaniu tylnej szyby.
- 126p - 650L
- model ten posiadał wzmocniony układ hamulcowy, tarcze kół miały nową
konstrukcję. W aucie pojawiły się też takie bajery, jak sygnalizacja
niskiego poziomu płynu hamulcowego w plastikowym zbiorniku lub
sygnalizacja zaciągniętego ręcznego.
- 126p - 650K
- model, który powstał na bazie poprzedniego opisanego modelu. 650K
miał wzmocnione zderzaki wyposażone w nakładki ze sztucznego tworzywa
oraz listwy ochronne na bokach nadwozia. Przednie siedzenia uległy
również zmianie i pojawiły się fotele bardziej ergonomiczne. Kierownica
z pianką poliuretanową ma pochłaniać uderzenia w czasie zderzenia, jako
że w maluchu nie ma poduszki powietrznej… W 650K znalazło się również
miejsce i na inne dodatki, takie jak bezwładnościowe pasy
bezpieczeństwa oraz półka z miejscem na głośnik pod tablicą
rozdzielczą.
- 126p Bis
-
model malucha, który został najbardziej zmieniony. Sam 126 Bis
(restyling) został zaprezentowany na salonie samochodowym we
Frankfurcie w 1987 roku. Znaczna część zmian konstrukcyjnych jest
autorstwa Polaków. Auto generalnie ma te same wymiary co poprzednich.
Zainstalowano jednak trzecie drzwi, mające ułatwiać zdecydowanie
dotarcie do bagażnika znajdującego się za tylnym siedzeniem (został od
wygospodarowany dzięki poziomemu układowi cylindrów). Poprawiła się
również widoczność z tyłu dzięki zwiększonej powierzchni tylnej szyby.
Pojemność przedniego bagażnika Fiata 126 Bis wynosi 55 litrów,
natomiast tylnego - 110 litrów (po złożeniu oparcia kanapy pojemność
wzrasta 4,5 krotnie. 126 Bis dysponuje również nowym silnikiem o
objętości 704cc.
126p Bis produkowany był do
1991 r. przez zakłady FSM w Tychach. Potem rozpoczęła się produkcja
Cinquecento, a produkcji Bis'a zaprzestano.
(Znany jako pchełka dziadek polskiego fiata 126P) Fiat 500
Fiat 500
Fiat 500 (znany też jako Fiat 500 Nuova) - mały samochód miejski produkowany przez Fiata od 1957 do 1975 r. Jak nazwa sama wskazuje dwucylindrowy silniczek chłodzony powietrzem miał pojemność wynoszącą prawie pół litra (początkowo dokładnie 479 cm3) i moc 13,5 KM w pierwszym roku produkcji oraz 15 KM w następnych. Był następcą Fiata Topolino (tzw. myszki). Samochód był bardzo popularny głównie na południu Włoch, gdzie nabywała go biedniejsza część społeczeństwa. W 1958 roku zaprezentowano Fiata 500 Sport z silnikiem o pojemności zwiększonej z 479 cm3 do 499,5 cm3 i mocy 21 KM. W 1960 roku pojawia się wersja 500 D z silnikiem z wersji 500 Sport lecz o mocy wynoszącej 17,5 KM. Kolejną nowością było kombi o nazwie Giardiniera 500, która była wyposażona w silnik o mocy 21 KM. W 1965
roku samochód przeszedł najpoważniejszą modernizację, otrzymując
oznaczenie 500 F, która dotyczyła głownie przeniesienia zawiasów drzwi
z tylnego słupka na przedni. W 1972 pojawiła się ostatnia wersja, Fiat 500 R z silnikiem o pojemności 594 cm3 i mocy 18 KM, która była produkowana równolegle ze swoim następcą, Fiatem 126, z którym dzieli koncepcję budowy (silnik z tyłu) oraz większość elementów podwozia i silnika.
Ostatni
model, Fiat 500 R, zszedł z taśm produkcyjnych w sierpniu 1975 roku.
Według różnych źródeł wyprodukowano od ok. 3,6 do 3,8 mln egzemplarzy
tego auta. Fiat 500 zmotoryzował Włochy, tak jak VW "Garbus" zmotoryzował Niemcy.
W styczniu 1950 roku podpisano polsko-radziecką umowę licencyjną na produkcję samochodu M-20 Pobieda[1], w ramach której strona radziecka oferowała pomoc w projektowaniu, budowie, wyposażeniu oraz uruchomieniu seryjnej produkcji.
Licencje zakupiono w Zakładach samochodowych Gorki w Rosji. Samochód Pobieda, produkowany od 1946 roku, był rozwinięciem przedwojennego samochodu GAZ M1 (tzw. emki)[2],
produkowanego na licencji Forda w latach 30. i podczas wojny. Styl
nadwozia wzorowany było na współczesnych mu wozach amerykańskich -
patrz np. Ford produkowany w Detroit (USA) od 1948 roku (jego zdjęcia: [3], [4]). Pierwszy samochód, zmontowany z części sprowadzonych z Rosji zjechał z taśmy montażowej 6 listopada 1951 r. o godzinie 14.00.
Pierwszą poważną próbę modernizacji nadwozia podjęto pod koniec lat 50., kiedy to zlecono wykonanie dwóch karoserii w firmie Ghia. Dwa takie samochody w wersji sedan i kombi, wraz z kompletem blach do wykonania dwóch następnych, dostarczono do FSO w 1959, ale produkcji seryjnej nie uruchomiono. W 1964
dokonano zmiany stylizacji nadwozia, przekształcając je w sedan.
Wprowadzono tez panoramiczna szybę przednią, oraz zmieniono kształt
wlotu powietrza. Model ten oznaczono 203/204, jednakże po proteście
firmy Peugeot, numeracje zmieniono na 223/224. Model ten był produkowany aż do roku 1973 bez większych zmian.
Trabant - samochód
produkowany w latach 1957 - 1991 w fabryce VEB
Sachsenring Automobilwerke w Zwickau
(załozonej w 1902 r.
przez Augusta Horcha)
w Niemieckiej Republice Demokratycznej.
Samochód Trabant był rozwinięciem i kolejną wersją taniego i małego samochodu
osobowego P-70 Zwickau, produkowanego w tych zakładach od
1955 r. W tym własnie
samochodzie po raz pierwszy zastosowano karoserię z tworzywa sztucznego Duroplast
(a poza tym inne rozwiązania techniczne, kontynowane w następnych modelach:
dwusuwowy małolitrażowy silnik, duże szyby, stosunkowo pojemne wnętrze, itp.).
Kolejną wersją tego modelu był samochód P-50, który w 1958 r. nazwano trabantem
(dla uczczenia wystrzelenia w ZSRRsputnika
- niem. trabant). Po wersji P-50, w latach 1958-19891989 - 1991 produkowano ostanią
wersję trabanta - model 1.1. Był on wyposazony w czterosuwowowy silnik od Volkswagena Polo
- stąd ich popularna nazwa produkowano jeszcze modele oznaczane jako P-600 i
P-601. Model P-600 był jedynei rozwinięciem technicznym modelu P-50 (silnik o
pojemności 600 cm³), natomiast wprowadzony w 1964 roku model 601 był
bardziej przełomowy. Wprowadzony nową stylizację nadwozia (wzorowaną na
samochodach produkowanych w USA), oraz później kolejne, ważne zmiany takie jak:
Instalacja elektryczna o napięciu 12V, tylne zawieszenie oparte na sprężynach i
poprzeczynch wahaczach, Przekonstruowana pompa hamulcowa, elektroniczny zapłon
bezobsługowy, nowej konstrukcji felgi, ogrzewana tylna szyba, światło
przeciwmgłowe i wsteczne, zagłówki siedzeń przednich oraz bezwładnościowe pasy
bezpieczeństwa. W latach Trampolo. W sumie wszystkich modeli Trabanta
wyprodukowano w Zwickau w liczbie 3 051 485 samochodów.
Trabant 601
Wykorzystanie tworzyw sztucznych do budowy nadwozia
podwyższyło jego odporność na korozję.
Okazało się także, że karoseria z duroplastu ma podwyższoną wytrzymałość na
zgniatanie, co jest korzystne w codziennej eksploatacji samochodu. Zwiększenie
odporności idzie w parze z bezpieczeństwem. Testy zderzeniowe
przeprowadzone w latach dziewięćdziesiątych wykazały, że jego strefa zgniotu,
przy prędkości 55 km/h
w zderzeniu czołowym, wyniosła 32 cm, podczas gdy dla np. cinquecento
jest ona prawie dwa razy większa; wynika z tego wbrew mniemaniu niektórych, że
Trabant stanowił mniejsze zagrożenie w razie wypadku, niż inne auta tych
rozmiarów.Należy również dodać,że w razie wypadku duroplast nie zapalał się,
gdyż jego temperatura topnienia jest zbliżona do temperatury topnienia
aluminium.
Trabanty produkowane po 1989 r. z
czterocylindrowymi silnikami
czterosuwowymi od Volkswagena Polo o pojemność 1043 cm³,o
mocy 29 kW
(39,5 KM), miały znacznie lepsze osiągi. Oprócz
zwiększenia pojemności silnika, wprowadzono także inne zmiany – amortyzatory
piórowe zamieniono na kolumny McPersona, zbiornik paliwa został przeniesiony do
bagażnika (w modelu 601 był umieszczony pod maską). Rozstaw śrub kół uległ też
znacznym modyfikacjom (przystosowanie do standardu europejskiego).Wprowadzono
też kilka zmian związanych ze stylistyką pojazdu – nowa deska rozdzielcza, inny
kształt maski przedniej , lamp
tylnych, maski i nowy "GRIL" .
Niektóre
dane techniczne (model 601)
silnik dwusuwowy dwucylindrowy, chłodzony
powietrzem o pojemności 595 cm³ i mocy 19 kW (26 KM) przy 4000 obr/min, stopień
sprężania 7,6.
maksymalny moment
obrotowy: 54 Nm przy 3000 obr/min
skrzynia biegów:
mechaniczna, czterobiegowa (+ bieg wsteczny)
nadwozie wykonane z
tworzywa sztucznego na stalowym szkielecie (w wersji sedan i kombi)
Trabant jest jednym z symboli "realnego
socjalizmu" i odzwierciedleniem wielu tendencji politycznych i
socjologicznych w krajach socjalitycznuch.Trabant był przedmiotem licznych
dowcipów (w Polsce jego popularnymi określeniami były nazwy: "Trabi",
"Trab" , "Trabik" , "ford karton"
"Mydelniczka", "Kartonowy Jaguar", "Trampek",
"Tekturowy szerszeń")ale już w Latach 90. stał się w Europie
Zachodniej samochodem kultowym i doczekał się w Niemczechpolsce powstał jeden
klub Cartoon Trabant zrzeszający miłosników tego samochodu z całego kraju.
licznych klubów miłośników.W
Modele Trabanta
P70- poprzednik
Trabanta
P50 (tzw. 500)
P50 Universal - Kombi
P600
P600 Universal - Kombi
P601
P601 Universal - Kombi
601-S - Model
ulepszony, wprowadzono wiele nowych zmian (produkowany od 1986 aż do 1990
roku)
Diesel - Prototyp,
opracowany w 1984 roku, na bazie modelu 601. Miał byc wyposażony w silnik
Diesla chłodzony cieczą o pojemności 900 cm³. Na bazie tego prototypu
powstał później Trabant 1.1
1.1
1.1 Universal - Kombi
1.1E - prototyp
601 rally
Trabant 610
Po niepowodzeniu wspólnego projektu samochodu
RWPGprzystąpiono (jednak) w 1973 roku do nowego projektu. Model P610 powinien
był powstać jako wspólne auto - RWPG we współpracy pomiędzy zakładami
Automobilwerk Eisenach (AWE) i Sachsenring – jak także w luźnej kooperacji ze
Škodą. Pomimo osiągnięcia wielu sukcesów zapowiedzianych prototypów, projekt
bez rezultatu został zatrzymany w 1979. Model Trabanta określony najpierw jako
P610 a później jako P1100/1300 był wykonany jako trzydrzwiowy Hatchback.
Samochód był napędzany silnikiem czterosuwowym czterocylindrowym, który przy
mocy 45 KM
i pojemności 1100 cm3 osiągał maksymalną prędkość 125 km/h. Do roku 1979
przeznaczono na koszty rozwojowe 35 milionów Marek. 6 listopada 1979 Biuro
Polityczne SED uchwaliło zatrzymać rozwój modelu P610 z powodu nie
przeznaczania środków finansowych, pomimo wcześniejszych planów, że w 1984 roku
model ten miał wejść do produkcji seryjnej. 15 listopada 1979 Prezydium Rady
Ministrów potwierdziło ostatecznie zamknięcie projektu.